[open]

.
Dekoracje kwiatowe w kościele cz. 1.

O układaniu kwiatów we wnętrzach sakralnych z pewnością napisano już sporo, a i trudno wśród florystów znaleźć kogoś, kto z tym tematem jeszcze się nie spotkał w praktyce.

Stroimy kwiatami wnętrza kościołów zabytkowych, nowoczesnych, dużych i niewielkich, zróżnicowanych pod względem dekoracji i elementów wyposażenia wnętrza. Kwiaty pojawiają się w przestrzeni sakralnej z różnych okazji, najczęściej z racji obchodzonych uroczystości i wydarzeń związanych z życiem społeczności, takich jak: śluby, chrzty, rocznice, etc.

Każdy, kto układał kwiaty w kościele wie, z jakimi problemami musi sobie poradzić, zmagając się z estetyką wnętrza, problemami technicznymi, często niewielkim budżetem na dekoracje.

Przy tworzeniu zamysłu jak planować kwiatowe dekoracje w przestrzeni sakralnej mogą być pomocne wskazówki zawarte w wydanym w 2004 roku „Ogólnym wprowadzeniu do Mszału Rzymskiego”. Dokument precyzuje, jakiego rodzaju mają być i czemu mają służyć dekoracje wewnątrz świątyni zwracając uwagę, kiedy mogą się pojawić i w jakim charakterze. Czytamy tam między innymi: „W przyozdabianiu ołtarza trzeba zachować umiar. W okresie Adwentu należy zdobić ołtarz kwiatami z umiarem odpowiadającym charakterowi tego czasu, bez uprzedzania pełnej świątecznej radości płynącej z Narodzenia Pańskiego (pkt. 305)”. Zainteresowanych odsyłam do tego tekstu, traktującego w interesującej nas części o poszukiwaniu prawdziwych wartości artystycznych i wyrażaniu celu, jakiemu służą w przestrzeni kościoła. Przytoczyłem ten fragment by pokazać, że istnieją normy wytyczone przez Kościół, wiedza tego rodzaju potrzebna jest w taktownym poruszaniu się w tej materii, w końcu tworząc tam jesteśmy na obcym terenie.

Dekoracje kwiatowe w kościele powinny zatem podążać za wydarzeniami roku kościelnego, jeśli pojawiają się przy okazji świąt i w swoim wyrazie podkreślać to, czego pamiątkę ukazują obchodzone uroczystości. Sądzę, że takie dostosowanie się do rytmu kalendarza liturgicznego może być doskonałą okazją do uruchomienia wyobraźni i wykorzystania w pełni warsztatu oraz wrażliwości florysty.

W moim doświadczeniu pracy w sakralnym wnętrzu odkrywam ciągle na nowo sposoby, jakimi można opowiedzieć przeżywane przez kościół tajemnice i podać je odwiedzającym świątynię tak, aby nie dopowiadając wszystkiego do końca podprowadzić ich do własnego przeżywania treści na poziomie estetycznym.

Doskonałą pomocą w tym procesie twórczym, oprócz świadomości istniejących norm, okazuje się wyszukiwanie jakiegoś motywu przewodniego danego czasu. Tego, co pozwoli zwrócić uwagę na treść święta i da się przenieść na język dekoracji floralnych. Pierwszym etapem jest więc poznanie tematu - okazji, na jaką przygotowuję dekorację kwiatową i znalezienie możliwie jak największej ilości odniesień, czy to w formie symboli, czy konkretnych cytatów np. z Biblii. Praca na zasadzie skojarzeń pozwala dopasować rodzaj materiałów użytych do kompozycji, koloru kwiatów, faktury dodatków.

Przykładowo na czas Adwentu takie nośniki jak ciemność – światło, oczekiwanie - nadzieja, tęsknota – spełnienie obietnic, doskonale pomagają w tworzeniu dekoracji. Stąd w wystroju, jaki zaproponowałem na Adwent znalazły się lampy oliwne jako symbol czekania (fot. 1) zamiast tradycyjnego wieńca z czterema świecami oraz pień z wyrastającą świeżą zieloną gałązką salalu (Gaultheria shallon), , czyli obietnica. Ten element jest przeniesieniem biblijnego proroctwa o narodzeniu Mesjasza, w tradycji chrześcijańskiej często przestawianym jako drzewo Jessego, z którego odroślą jest właśnie mający narodzić się Mesjasz (fot.2,2a). Całość dekoracji w kaplicy Dominikanów w Łodzi została dostosowana do stylu, jaki panuje we wnętrzu (fot.3).

Po okresie oczekiwania na święta dekoracja przybrała na czas Bożego Narodzenia zdecydowanie dynamiczny wygląd. Przez wprowadzenie intensywnego koloru kwiatów poisencji (Euphorbia pulcherrima) i mocnych form z drewna przypominających o stajence w Betlejem (fot. 4.) rozpoczęła się opowieść o życiu i spełnieniu oczekiwań o narodzinach Mesjasza. Zamiast tradycyjnej szopki pojawiła się Ikona Narodzenia, z której kolorystyki skorzystałem w budowaniu dekoracji (stylistyka kaplicy Dominikanów w Łodzi jest osadzona na wizerunkach zaczerpniętych z przedstawień wschodnich kościołów) fot.5. Stąd czerwień gałązek derenia (Cornus alba), przenikający zielono-złoty odcień bombek z dodatkiem czerwieni oraz kolor i faktura słomy jako tła. Punktem, jaki przykuwa uwagę jest dekoracja nad ołtarzem z charakterystyczną gwiazdą wskazującą miejsce wydarzenia (fot.6.). Dokładnie tego, o jakim wspominamy, śpiewając ostatnią zwrotkę kolędy „Wśród nocnej ciszy”. Uzupełnieniem całości są słomiane wieńce na filarach z pobłyskującym jak bombki nad ołtarzem sznurem korali i ozdobną taśmą powtarzającą kolorystyczny motyw przewodni. Kwiaty w słomianych otoczkach po bokach i ponownie użyty dereń pozwalają kompozycji zachować harmonię oraz symetryczność ( fot. 7).

Każde wydarzenie w kościele można opowiedzieć dekoracją stosownie dobierając do treści kwiaty i materiały, z jakich ona powstanie. Nie trzeba dużych nakładów finansowych aby to osiągnąć, choć patrząc na mistrzów takich jak Daniel Ost, czy Gregor Lersch można pozazdrościć rozmachu i możliwości realizacji na tak duża skalę. Czasem warto śledzić relacje z rzymskich uroczystości podpatrując jak się tam tworzy dekoracje z okazji Wielkanocy lub Bożego Narodzenia i na tej podstawie budować własne wizje dostosowane do naszych polskich warunków.

Wszystko przed nami...

Paweł Fiedorowicz / www.flordekoration.pl


W opracowaniu cytowałem tekst z Ogólnego wprowadzenia do Mszału Rzymskiego wydanego w formie broszury przez Pallotinum –Poznań 2004.

[Iguana]

wspaniały artykuł. Dziekuje za informację i inspirację. Przy okazji odwiedziłam stronke i tez bardzo ciekawe rzeczy mozna tam znaleźć.
Prosze o jeszcze
Taki np okres "zwykły" co wtedy pasuje a co zdecydowanie nie?

[greta]

Ja się zastanawiam czemu to ciągle ten sam kościół.

Bardzo ładny i malutki i można poszaleć w małym kościele, to z pewnością zwłaszcza jak jest nowoczesny , jednak w Polsce większość kościołów to kolosy, cięzkie do przyozdobienia za małe pieniądze.

[open]

open : jesli zbierze sie odpowiednio dużo materiału z którego bedzie można pisac o okresie zwykłym to coś powstanie.
Ja wyznaję zasade pewnego podziału -jesli mam miesiecznie okreslony budrzet na kwiaty a kwiaty jak teraz w tzw okresie zwykłym sa drogie to robie co jakiś czas kompozycję z kwiatów doniczkowych .Stoi dwa trzy tygodnie - w odpowiednio wymyślonym naczyniu, podrślona dodatkami i fakturą,.
Zdaje to egzamin wtedy kiedy surowiec na giełdzie nie jest tani. Taki sposób zapewnia ciągłośc dekoracji ale w stylistyce z dużą ilościa zieleni, przeciez oprócz kwiatów kwitnących można dodac te z wyszukaną zielenią :))))

[Llostris]

dzięki za artykuł :) Dominikanie bardzo lubią artystów, bo większość z nich coś potrafi, malować, śpiewać czy grac, więc dają Ci się wyżyć artsystycznie ;)

[Jola Darska]

Przede wszystkim wielkie dzięki.
Umiar nade wszystko. Nie powinno się rozpraszać uwagi wiernych, w kościele musi pozostać najważniejsze to - co jest najważniejsze ... Fajnie zastosować symbolikę.

Stosuję ZAWSZE zasadę - dekoracje na ołtarzu to ofiara P. Bogu i tego nie mozna zabierać z powrotem. To co przed - b. proszę.
Prosimy o uwagi tyczące ślubów. To jest b. ważny temat.
Jeszcze raz serdeczne podziękowania.

[Iguana]

IV niedziela zwykła a w kościołach (nie tylko naszym jak zaobserwowałam) nadal stoją szopki i mocno zakurzone i sfatygowane stroiki Rozumie ktoś cos z tego? Wyjasnijcie niedoinformowanej.

[Llostris]

nie wiem jak w Twoich stronach Iguanko, ale u mnie zwyczajowo choinki w domach staly az do polowy lutego, czyli jak ksiadz juz byl "po koledzie" ;) moze u Ciebie w kosciolach tez wychodza z takiego zalozenia

[Iguana]

Kolenda skoczona 2 tyg temu czyli i taki wariant odpada. W domach skąd pochodze ale i tu gdzie mieszkam tradycyjnie choinki do Trzech Króli stoją... Czekam na inne teorie

[Llostris]

eee, to krotko macie choinki, hehe, a taka dekoracja przeciez ;) ja mam teorie strajku kobitek, ktore sprzataja koscioly powiedzialy ksiedzu i koscielnemu, dosc tego! czas na emancypacje kobiet, sami se sprzatajcie ten chlam

[open]

teorie strajku popieram! nie chce sie wymądrzać ale Niedziela po Trzech Królach konczy liturgicznie okres Bożego Narodzenia i dekory powinny zniknąć. Praktyka widać gzie sie nie spojrzy inna ;)

[Llostris]

nie no, u mnie w kosciele to juz dawo nie ma, ale jak panie zastrajkuja........... to mozna sie cieszyc szopka caly rok :)

[Iguana]

[diamonths]

A z tego co ja wiem to czas choinek w kościele zamyka 2 luty czyli Matki Boskiej Gromniczej - dzień, w którym święci się świece gromnicze. Dlaczego akurat tak? Nie wiem

[Iguana]

No własnie tak czekam na 2 luty... ale dlaczego od kilku tygodni niedziele zwykłe i niby okres Bozego Narodzenia skończony a jednak trwa do tego 2 lutego. Jakis znajomy ksiadz tu czasem nie zagląda?